Denizli'nin üzüm üretim merkezlerinden Çal'da, 17-20 lira arasında belirlenen üzüm fiyatlarına yönelik tepkiler büyüyor. Fiyatlara tepki için üreticilerle birlikte Çal Atatürk Parkında bir araya gelen Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, 'Üreticinin alın teri bu kadar ucuz değil. Tek çözüm kooperatifleşme' dedi.
Denizli'de üzüm üretiminin önemli merkezlerinden biri olan Çal'da, üreticinin yaşadığı fiyat sıkıntısı gündemin en önemli konusu haline geldi. Geçtiğimiz yıl 30 lira seviyesinde olan üzüm fiyatlarının bu yıl 17-20 lira arasında belirlenmesi, üreticilerin büyük tepkisine neden oldu. Üzüm üreticisinin artan maliyetler karşısında ezildiğini belirten Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan'ın çağrısıyla bugün Çal'da dikkat çeken bir buluşma gerçekleştirildi. Çal Meydanı Atatürk Parkı'nda düzenlenen buluşmada üreticiler ve sivil toplum kuruluşlarının başkanları bir araya gelerek üzüm fiyatlarını ve sektörün geleceğini değerlendirdi. Buluşmada üreticilerin yaşadığı sorunlar açıkça ortaya konulurken, özellikle açıklanan fiyatların üretim maliyetleri karşısında yetersiz kaldığı vurgulandı.
'Geçen yıl 30 lira, bu yıl 17 lira'
Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, üzüm fiyatlarında yaşanan düşüşün üreticiyi ciddi anlamda zor durumda bıraktığını belirterek, 'Geçen yıl 30 liraya satılan üzümün bu yıl 17 liraya, 20 liraya konuşulmasını kimse üreticiye anlatamaz. Bu hesabın içerisinde üretici yok. Üreticinin alın teri yok. Bir yıl boyunca bağında çalışan insanın emeği yok. Üreticinin maliyetleri düşmedi ki üzümün fiyatı yarıya yakın düşsün. Mazot ucuzlamadı, gübre ucuzlamadı, ilaç ucuzlamadı, işçilik ucuzlamadı. Tam tersine her şeyin maliyeti arttı. Ama üzümün fiyatı aşağı çekiliyor. Böyle bir üretim düzeni olmaz. Burada mesele sadece üzümün kaç liraya satılacağı meselesi değil. Burada bir üreticinin geleceği var. Bir ailenin geçimi var. Çal'ın ekonomisi var. Esnafın kazancı var. İşçinin ekmeği var. Bu bağların geleceği var' ifadelerini kullandı.
'Üzümün değerini düşürmek Çal'ın geleceğini düşürmektir'
Üreticinin zarar ettiği bir sistemin uzun süre devam edemeyeceğini belirten Hakan, sözlerini şöyle sürdürdü:
'Üretici para kazanamazsa ne olacak? Gelecek yıl bağın başına geçmeyecek. Bir sonraki yıl üretimi azaltacak. Sonra bağlar boş kalacak. Bağlar sökülecek. Bugün üç kuruş daha ucuza üzüm almak isteyenler yarın üzümü bulamayacak. Bunun hesabını bugünden yapmak zorundayız. Çal denildiğinde akla üzüm gelir. Bu toprakların insanı nesiller boyunca bağında çalıştı. Dedelerimiz, babalarımız bu bağları bugünlere getirdi. Şimdi biz onların bize bıraktığı bu değeri korumak zorundayız. Üreticinin emeğini değersizleştirerek bu kültürü yaşatamayız. Burada üretici var. Burada şarap üreticisi var. İşçisi var. Nakliyecisi var. Esnafı var. Bu üzümden ekmek yiyen binlerce insan var. Dolayısıyla üreticinin kaybı, aslında Çal'ın kaybıdır' dedi.
'Bu sadece üreticinin meselesi değil'
Başkan Ahmet Hakan, Çal'da yaşanan fiyat sorununa herkesin sahip çıkması gerektiğini belirterek, 'Bu sadece üreticinin meselesi değil. Bugün bağcının yanında durmazsak yarın bu ilçede bağcılık kalmaz. Bağcılık biterse Çal'ın ekonomik dengesi de bundan etkilenir. Biz üreticimizin yanında olmaya devam edeceğiz. Çünkü bu topraklarda üretim devam edecekse üretici kazanmak zorunda. Üreticinin kazanamadığı yerde üretim sürdürülemez. Bu topraklarda üretim yapan insanın emeğine sahip çıkmak zorundayız. Üretici kazanacak. Üretici ayakta kalacak. Çal'ın bağları korunacak. Bunun başka yolu yok.' dedi.
'Üretici tek başına güçlü değil'
Toplantının en önemli başlıklarından biri ise üreticinin örgütlenmesi oldu. Başkan Hakan, üreticinin yıllardır yaşadığı en temel sorunlardan birinin tek tek hareket etmek olduğunu vurguladı. Üreticinin ürününü pazarlarken karşısında güçlü alıcıların bulunduğunu belirten Hakan, bu dengenin ancak üreticinin birleşmesiyle değişebileceğini ifade etti. Kooperatifleşmeye dikkat çeken Başkan Hakan, 'Bizim artık birlik olmamız gerekiyor. Üreticinin tek tek pazarlık yaparak bu sorunu çözmesi mümkün değil. Birlik olacağız, kooperatifleşeceğiz. Üretici kendi ürününün sahibi olacak. Üretici kendi ürününün fiyatında söz sahibi olacak. Tek tek üretici ne yapabilir? Bir üretici gidip alıcıyla pazarlık yaptığında eli zayıf. Ama yüzlerce üretici bir araya geldiğinde durum değişir. Üretici birlik olacak, kooperatif olacak. Üzümünü birlikte pazarlayacak. İşte o zaman üreticinin masada gücü olur' ifadelerini kullandı.
Kooperatifleşmenin yalnızca üzümün satışında değil, üretim maliyetlerinin düşürülmesinde de önemli olduğunu vurgulayan Hakan, ortak hareket edilmesi halinde gübre, ilaç ve diğer girdilerin daha uygun koşullarda temin edilebileceğine dikkat çekti.
Buluşmada üreticiler yaşadıkları sıkıntıları ve artan maliyetleri dile getirirken, sektörün içinde bulunduğu koşullar hakkında görüşler paylaşıldı. STK başkanlarının da destek verdiği buluşmada, Çal'da üzüm üretiminin sürdürülebilirliği ve üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için yapılması gerekenler ele alındı.
