Tarım zararlıların artış gösterdiği Rize’de bir böcekle daha mücadele başladı. Ülkemizde fındık, turunçgil ve birçok ağaç türünün gövdesine ve köklerine zarar vererek ölümüne yol açan istilacı bir zararlı olan Turunçgil Uzun Antenli Böceği (Anoplophora chinensis) Fındıklı ilçesinde tespit edildi. Turunçgil Uzun Antenli Böceği larvaları ağaç içerisinde uzun tüneller açarak su ve besin iletimini engelleyerek ağacın taşıma sistemine zarar verip kurumasına sebep oluyor.

KARANTİNA TEDBİRLERİ UYGULANIYOR

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri Fındıklı’da zararlının tespit edildiği bölgelerdeki ağaçlarda eradikasyon işlemi kapsamında kimyasal mücadele çalışmaları yapıyor. Ekipler istilacı türle mücadele için görüldüğü alanlarda 2 km yarıçaplı tampon bölge oluşturarak karantina tedbirleri uyguluyor. Yapılan çalışmalarla yayılımın önüne geçerek böceğin ağaçlarda oluşturacağı kayıpların önüne geçilmeye çalışılıyor. Üreticilerin dikkatli olunması istenerek, söz konusu zararlının tespit etmesi halinde, Tarım ve Orman Müdürlüklerine başvurmaları gerektiği belirtildi.

Bal üretimi ile ön plana çıkan Rize’de arı zehri üretimi başlıyor. Biyoteknoloji, ilaç geliştirme ve kozmetik alanlarında değerlendirilen önemli bir biyolojik hammadde olan arı zehrinin Rize’deki ilk üreticilerinden Veteriner Hekim Kasım Berber üretim için hazırlıklara başladı.

Arıcılık faaliyetleri ve bal çeşitliliği ile Türkiye’nin önde gelen şehirlerinden Rize’de arıcılık sektörü, yüksek katma değer sağlayan ürünlerle önemli bir dönüşüm yaşıyor. Polen, propolis üretiminin de yapıldığı kentte arı zehri üretimi için hazırlıklar yapılıyor. Temmuz ayında yürürlüğe giren Arı Zehri Toplamasına İlişkin Yönetmelik ile yasal zemin oluşturularak üretimin hızlanması sağlandı. Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi (DOKAP) tarafından arı zehri üretiminde kullanılan modern üretim sistemleri arıcılara dağıtıldı. Rize’de üretim sistemini alan 5 üretici arı zehri üretimi yapacak. Oluşturulacak üretim alanında arılara zarar vermeden çalışan özel toplama sistemleri kullanılacak. Kontrollü elektriksel uyarı yöntemiyle arılar cam yüzeye zehrini bırakacak. Hijyenik koşullarda toplanan ürün, arı zehri işleme yetkisine sahip işletmelerde biyoteknoloji, ilaç geliştirme ve kozmetik alanlarında değerlendirilecek.

ARI ZEHRİ ÜRETİM SİSTEMİNİN KURULUM ÇALIŞMASI TAMAMLANIYOR
Uzun yıllardır arıcılık faaliyetlerini bilimsel yaklaşım ve sürdürülebilir üretim anlayışıyla sürdüren Veteriner Hekim Kasım Berber’de Rize’deki ilk arı zehri üreticilerinden biri. Berber, arı zehri üretim sisteminin kurulum ve hazırlık çalışmalarını tamamlayarak, deneme üretimlerine başlayacak. Bal üretiminin yanı sıra ana arı, polen ve diğer arıcılık ürünleri üzerine çalışarak, arıcılığın yalnızca bal üretiminden ibaret olmadığını göstermeyi amaçlayan arıcı Kasım Berber “Arı zehri üretimi, bölgede katma değeri yüksek arıcılık ürünlerinin geliştirilmesi açısından önemli bir adımdır” dedi.

KONTROLLÜ ELEKTRİKSEL UYARI YÖNTEMİYLE ARI ZEHRİ TOPLANACAK
Veteriner hekim Kasım Berber arı zehri üretimi ile ilgili bilgiler vererek “Arı zehri üretimi, arılara zarar vermeden çalışan özel toplama sistemleri kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Kontrollü elektriksel uyarı yöntemiyle arılar cam yüzeye çok küçük miktarlarda zehir bırakmakta, kuruyan zehir ise hijyenik koşullarda toplanarak uygun şartlarda muhafaza edilmektedir. Üretim sürecinde en önemli öncelik, kolonilerin sağlığını koruyarak sürdürülebilir üretimi sağlamaktır. Kurulum ve hazırlık çalışmalarının tamamlanmasının ardından deneme üretimlerine başlanması planlanmaktadır. Bu süreçte amaç, yüksek miktarda üretim yapmak yerine kalite standartlarını sağlayan, güvenilir ve izlenebilir bir üretim modeli oluşturmaktır” ifadelerini kullandı.

ARI ZEHRİNİN GÜNLÜK TÜKETİME YÖNELİK BİR ÜRÜN DEĞİL
Arı zehrinin günlük tüketime yönelik bir ürün olmadığını belirten Kasım Berber “Başta bilimsel araştırmalar olmak üzere biyoteknoloji, ilaç geliştirme ve kozmetik alanlarında değerlendirilen önemli bir biyolojik hammaddedir. Bu nedenle üretilecek ürünler ilgili mevzuat çerçevesinde, gerekli standartları sağlayan kişi ve kuruluşlara sunulacaktır” şeklinde konuştu.

“ KATMA DEĞERİ YÜKSEK ARICILIK ÜRÜNLERİNİN YAYGINLAŞMASI İÇİN UĞRAŞIYORUM ”
Katma değeri yüksek arıcılık ürünlerinin yaygınlaşması için uğraştığını vurgulayan Berber “Veteriner hekim olarak hedefim; arıcılığı sadece geleneksel bir üretim faaliyeti olarak değil, bilimsel bilgiyle gelişen, sürdürülebilir ve yüksek katma değer üreten bir sektör olarak geleceğe taşımaktır. DOKAP'ın, ilgili kurumların ve Rize Arıcılar Birliğinin sağladığı destekler, bu hedefe ulaşma yolunda önemli bir başlangıç olmuştur. Temennimiz, Rize'de destek alan beş üreticinin ortaya koyacağı çalışmaların bölgemizde örnek oluşturması, diğer arıcıları da bu alana yönlendirmesi ve Doğu Karadeniz'in yüksek katma değerli arıcılık ürünlerinde ülkemizin öncü bölgelerinden biri hâline gelmesine katkı sağlamasıdır” dedi.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde orman ekosisteminin önemli türlerinden olan kızıl ağaçlar, son dönemde hızla yayılan siyah renkli zararlı kurtların tehdidiyle karşı karşıya kaldı. İlçenin farklı noktalarında görülen siyah kurtların, kızıl ağaçların yaprak ve gövdelerinde yoğun şekilde zarar oluşturduğu görülürken, her yıl farklı bir ağaç türüne musallat olan zararlıların bu yıl kızıl ağaçlarda görülmesi, vatandaşları endişelendirdi.

Bölge halkı özellikle dere kenarları ve ormanlık alanlarda yaygın şekilde görülen zararlılar nedeniyle ağaç yapraklarının kuruduğunu ifade ederek ilgili kurumların bölgede inceleme yapmasını ve ağaçların korunmasına yönelik biyolojik veya bilimsel mücadele yöntemlerinin bir an önce uygulanmasını talep etti.

Bölgede doğasever kimliğiyle tanınan iş insanı Yaşar Kıran, kızıl ağaçların Karadeniz'in doğal dengesinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayarak 'Kızıl ağaçlar bölgemizin en değerli doğal varlıklarından biridir. Eğer bu zararlılarla zamanında mücadele edilmezse önümüzdeki yıllarda çok sayıda ağacı kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabiliriz. Her yıl farklı bir ağaç türünde benzer sorunlarla karşılaşıyoruz. Bu nedenle zararlının türü bilimsel olarak belirlenmeli ve çevreye zarar vermeyecek biyolojik mücadele yöntemleri vakit kaybedilmeden uygulanmalıdır' dedi.

Rize’de popülasyonu giderek artan Amerikan Beyaz Kelebeği için Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışma başlattı. Saha incelemesini tamamlayan ekipler mekanik mücadele kararını açıkladı.

Doğu Karadeniz bölgesinde özelliklede Rize’de hızlı bir yayılım sürecine giren Amerikan Beyaz Kelebeğinde mücadele dönemi başladı. 200’den fazla ağaca zarar vererek kurutan, çayı da etkilemesinden endişe edilen Amerikan Beyaz Kelebeği ile ilgili Tarım ve Orman Bakanlığı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü saha çalışması yaptı. Enstitünün Entomoloji Uzmanları Dr. Mansur Uluca ve Dr. Şeyma Yiğit Baş, Rize’de Amerikan Beyaz Kelebeği yoğunluğu görülen alanlarda incelemeleri gerçekleştirdi.

ARDEŞEN’DE BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

Saha çalışmaları sonrası Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ev sahipliğinde Ardeşen’de değerlendirme toplantısı düzenlendi. Toplantıya Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, ÇAYKUR, Ziraat Odaları temsilcileri ve muhtarlar katıldı. Toplantıda zararlının biyolojisi, bölgedeki durumu, survey sonuçları ve mücadele yöntemlerine ilişkin teknik bilgilendirmeler yapıldı.

“AĞLI LARVA KOLONİLERİ TOPLANARAK İMHA EDİLECEK”

Yapılan saha çalışmalarının ardından Amerikan Beyaz Kelebeği ile ilgili mücadele kararları açıklandı. İlk olarak mekanik mücadele yapılacak. Ağlı larva kolonileri toplanarak imha edilecek. Pupa dönemi öncesi ağaç gövdelerine oluklu mukavva bant sarılarak pupalar toplanacak. Ağustos sonuna kadar yeni larva kümeleri görülürse mekanik mücadele tekrarlanacak. Biyolojik çeşitlilik ve doğal düşmanların korunması için doğal denge esas alınacak.

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nden bölgenin stratejik ürünleri çay ve fındık başta olmak üzere tüm tarımsal ürünleri korumak için bilimin ışığında, Bakanlığın tüm birimleriyle koordineli çalışmaya devam edeceklerini vurgulandı.

Resmi kontrollerin tamamlanmasının ardından, Veteriner Sağlık Sertifikasının düzenlenmesine esas teşkil eden Veteriner Ön Sağlık Sertifikası hazırlandı. 352 ton balık yağı Trabzon’da yapılan gümrük işlemlerinin ardından Peru’ya ihraç edildi.

ANZER BALI DOLUMUNDA TEK YETKİLİ, RİZE İLİ ARI YETİŞTİRİCİLERİ BİRLİĞİ BAL DOLUM TESİSİ

Rize Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Rize İli Arı Yetiştiricileri Birliği arasında imzalanan protokol kapsamında tescilden gelen ballar Bal Dolum Tesisinde, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü teknik personelinin gözetiminde mevzuata uygun olarak kavanozlara dolduruluyor. Hacettepe Üniversitesi Laboratuvarlarında yürütülen analiz ve akreditasyon süreçlerinin sonuçlarının gecikmesi nedeniyle, şu ana kadar 2025 ve 2026 yıllarında Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından Rize Arıcılar Birliğine teslim edilen toplam 9 bin 600 kg Anzer Balı, dolumu yapılarak etiketleme, mühürleme ve barkodlama süreçlerinin ardından tüketicilere sunuldu. Tescili yapılarak Arıcılar Birliğine teslim edilen Anzer Ballarının dolum süreci devam ediyor.

BAL DOLUM TESİSİNE ZİYARET

Rize Tarım ve Orman İl Müdürü Murat Genç, Hayvancılık Genel Müdürlüğü İdari İşler ve Koordinasyon Daire Başkanı Fatih Ersoy ile Rize İli Arı Yetiştiricileri Birliği Bal Dolum tesisini gezdi. Rize Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Ahmet Bakoğlu Anzer Balı'nın dolum ve etiketleme süreçleri hakkında bilgi verdi. Rize arıcılığının mevcut durumu, üreticilerin talepleri ve sektörün gelişimine yönelik değerlendirmelerde bulunuldu.

BAŞKAN AHMET BAKOĞLU’NDAN SAHTE ANZER BALI UYARISI

Rize Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Ahmet Bakoğlu sahte Anzer Balı konusunda uyararak “Vatandaşlarımızın mağduriyet yaşamamaları için; kavanoz kapağında kare kodlu, Coğrafi İşaret logosu bulunan ve etiketinde "Rize İli Arı Yetiştiricileri Birliği Bal Dolum Tesisi" ibaresi yer alan ürünleri tercih etmeleri önem arz etmektedir. Bu güvenlik unsurlarını taşımayan ve "Anzer Balı" adıyla satışa sunulan ürünlere itibar edilmemesi gerekiyor” dedi.

Gerçekleştirilen tatbikatta, ormancılık faaliyetlerinin planlama, uygulama ve koordinasyon süreçlerine yönelik saha çalışmaları yapılırken, katılımcılara güncel uygulamalar hakkında kapsamlı bilgiler aktarıldı.

Ahmet Demirci: "Teknik bilgi ve tecrübe sürekli geliştirilmeli"

Tatbikatta konuşan Trabzon Orman Bölge Müdürü Ahmet Demirci, ormancılık çalışmalarında planlama, koordinasyon ve uygulama süreçlerinin büyük önem taşıdığını belirtti.

Sahada görev yapan personelin teknik bilgi ve deneyimini sürekli geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Demirci, orman kaynaklarının sürdürülebilir şekilde yönetilebilmesi için üretimden korumaya, bakım çalışmalarından pazarlamaya kadar tüm süreçlerin mevzuata uygun ve titizlikle yürütülmesinin önemine dikkat çekti.

Vatandaş odaklı hizmet anlayışı vurgulandı

Bölge Müdürü Demirci, vatandaş odaklı hizmet anlayışının ormancılık çalışmalarının temel unsurlarından biri olduğunu ifade ederek, sahada karşılaşılan sorunların hızlı ve doğru şekilde çözüme kavuşturulmasının, üreticilerle etkili iletişim kurulmasının ve tüm faaliyetlerin kamu yararı gözetilerek yürütülmesinin öncelikli hedefler arasında yer aldığını söyledi.

Şube müdürlüklerinden uygulamalı saha eğitimleri

Tatbikat kapsamında İşletme ve Pazarlama, Ağaçlandırma ve Silvikültür, Orman Zararlılarıyla Mücadele, Orman İdaresi ve Planlama ile Makine İkmal Şube Müdürlükleri tarafından uygulamalı eğitimler gerçekleştirildi.

Katılımcılar, sahada yürütülen ormancılık faaliyetleri hakkında teknik bilgiler edinirken, uygulamalı çalışmalarla mesleki bilgi ve becerilerini geliştirme fırsatı buldu. Eğitim programının, ormancılık hizmetlerinin daha etkin ve verimli yürütülmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Doğal Ortamdan Toplanması Yasak, Bakanlık İzniyle Üretiliyor

Ekonomik değeri oldukça yüksek olan salep bitkisi, Türkiye'nin önemli endemik türleri arasında yer alıyor. Doğal florayı korumak adına doğadan izinsiz toplanması kesinlikle yasak olan ve ağır cezai yaptırımları bulunan salep, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın özel izni ve kontrolü altında tarlalarda yetiştirilebiliyor.

İyidere'deki bu başarılı deneme üretimi, bölgedeki diğer çiftçiler için de yüksek kazançlı yeni bir kapı aralıyor.

Rize Ekonomisine Yüksek Katma Değer

Çay tarımına destekleyici bir ürün olarak bölgeye kazandırılması hedeflenen salep bitkisi, hem dondurma sektörünün hem de kış aylarının vazgeçilmez içeceğinin ana ham maddesini oluşturuyor.

Yetkililer, Yaylacılar Köyü'ndeki deneme bahçesinden alınan olumlu sonuçların ardından, İyidere genelinde salep üretimini yaygınlaştırmayı ve bölge ekonomisine yüksek katma değerli yeni bir ticari ürün kazandırmayı hedeflediklerini belirtti.