Rize çayı, zeytin yaprağı ve tıbbi bitkilerle geliştirilen yüksek antioksidanlı fonksiyonel çay, faydalı model belgesi aldı.

Rize çayına zeytin yaprağı ve tıbbi bitkiler eklendi, ortaya antioksidan özelliği yüksek yeni bir fonksiyonel çay çıktı. TÜBİTAK projesi ile geliştirilen ürün, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Faydalı Model Belgesi ile tescillendi.

Türkiye’de en fazla çay üretiminin yapıldığı Rize’de katma değerli çay ürünlerinin geliştirilmesi için önemli çalışmalar yürütülüyor. TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, ÇAYKUR ve Tarım ve Orman Bakanlığı Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü iş birliğiyle antioksidan kapasitesi ve fenolik madde içeriği yüksek fonksiyonel çay geliştirildi.

TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU TARAFINDAN FAYDALI MODEL BELGESİ İLE TESCİLLENDİ

Günlük hayatta tüketilen çaya farklı bir alternatif sunmayı amaçlayan çalışma ile Rize çayı, zeytin yaprağı ve çeşitli tıbbi bitkiler özel bir formülasyonla bir araya getirildi. Çalışma sonucunda geliştirilen ürün, fonksiyonel gıda alanında yenilikçi bir ürün olarak dikkat çekerken, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Faydalı Model Belgesi ile tescillendi. Projede görev alan araştırmacılar, faydalı model tescilinin bilimsel araştırmaların yenilikçi ve katma değerli ürünlere dönüşebildiğinin önemli bir göstergesi olduğunu ve bu alandaki Ar-Ge çalışmalarının artarak devam edeceğini ifade etti.

KATMA DEĞERLİ ÇAY ÜRÜNLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNE ÖNEMLİ KATKI SAĞLAYACAK

Antioksidan kapasitesi ve fenolik madde içeriği yüksek, Rize çayı, zeytin yaprağından elde edilen fonksiyonel yeni ürün, üniversite-kamu iş birliğinin başarılı bir örneği olarak değerlendirilirken, fonksiyonel gıda alanında yürütülen bilimsel çalışmalara ve katma değerli çay ürünlerinin geliştirilmesine önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Rize'nin İyidere ilçesine bağlı Yapraklar Mahallesi Muhtarı Ali Erdinç Kavalcı, yaş çay alım sürecinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek ÇAYKUR yönetimine ve alım yeri personeline teşekkür etti. Kavalcı, üreticilere de "Kötü çay getirmeyelim, kurumumuzu birlikte koruyalım" çağrısında bulundu.

Rize'nin İyidere ilçesinde yaş çay alım sezonu sorunsuz şekilde devam ederken, Yapraklar Mahallesi Muhtarı Ali Erdinç Kavalcı, ÇAYKUR'un yürüttüğü alım politikasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İyidere ÇAYKUR Çay Fabrikası alım yerinde açıklama yapan Kavalcı, geçmiş yıllarda yaşanan sıkıntıların geride kaldığını belirterek, üreticilerin bu sezon çaylarını herhangi bir mağduriyet yaşamadan teslim ettiğini söyledi.

"Eskiden Sorunları Konuşuyorduk, Şimdi Güzellikleri Konuşuyoruz"

Çay alım yerindeki huzurlu çalışma ortamına dikkat çeken Kavalcı, artık üreticiler ile kurum arasında yaşanan olumlu gelişmelerin konuşulduğunu ifade etti.

Kavalcı, şunları söyledi:

"Şu anda hem sohbet ediyoruz hem de kurumla ilgili sorunları değil, güzellikleri konuşuyoruz. Eskiden hep sorunlar öne çıkıyordu ama Elhamdülillah şimdi işler çok güzel ilerliyor. Hem müstahsil açısından hem de kurumumuz açısından İyidere ÇAYKUR Çay Fabrikası'nda görev yapan müdürümüzden personeline kadar bütün çalışanları yürekten tebrik ediyorum."

"Üretici Bu Sezon Mağdur Olmadı"

Mahalle muhtarı olmasının yanı sıra özel sektör temsilcisi olduğunu da hatırlatan Kavalcı, bu sezon üreticilerin herhangi bir sıkıntı yaşamadan yaş çaylarını teslim edebildiğini belirtti.

"Bu dönem hiçbir eziyet çekilmedi. Bu güzel insanlar, müstahsillerimiz çaylarını rahatlıkla teslim etti. Rabbim bu güzelliği daim etsin." ifadelerini kullanan Kavalcı, alım sürecindeki düzenli işleyişten memnuniyet duyduklarını dile getirdi.

"ÇAYKUR Gelecek Nesillere Bırakacağımız En Büyük Miraslardan Biri"

ÇAYKUR'un sadece bir kamu kurumu olmadığını, bölgenin ortak değeri olduğunu vurgulayan Kavalcı, üreticilere de kalite çağrısında bulundu.

"Kurumumuzu koruyalım; çünkü bu kurum bize dedelerimizden miras kaldı, bizden de çocuklarımıza kalacak." diyen Kavalcı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kurumu korumak için alım yerlerine kötü çay getirmeyelim. Başta eksperimiz ve ekibi olmak üzere tüm çalışma arkadaşlarına teşekkür ediyor, hepsini tebrik ediyorum."

Açıklamasının sonunda çay üreticilerine selam gönderen Ali Erdinç Kavalcı, tüm müstahsillere bereketli ve kazançlı bir sezon dileyerek sözlerini tamamladı.

Rize Ticaret Borsası (RTB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan başkanlığındaki yönetim kurulu ve meclis üyelerinden oluşan heyet, Azerbaycan'ın önemli çay üretim merkezlerinden Lenkeran bölgesine teknik inceleme ziyaretinde bulundu. Heyet, modern çay üretim tesisleri, seçici hasat uygulamaları ve yüksek katma değerli çay üretim modellerini yerinde inceleyerek Türk çayının geleceğine yönelik önemli değerlendirmelerde bulundu.

Lenkeran'da Modern Çay Üretimi Yerinde İncelendi

Rize Ticaret Borsası heyeti, ziyaret kapsamında Lenkeran'daki çay bahçelerini ve modern üretim tesislerini gezdi. Bölgede faaliyet gösteren üreticiler ve sektör temsilcileriyle bir araya gelen heyet, kaliteli çay üretiminde uygulanan yöntemler, hasat teknikleri ve işleme süreçleri hakkında detaylı bilgi aldı.

Program kapsamında Azerbaycan'ın önemli üretim tesislerinden Astara Çay Fabrikası da ziyaret edilerek modern üretim hatları incelendi.

"Kilogramı 20 Bin TL'ye Satılan Özel Çaylar Üretiliyor"

Ziyaret sonrası açıklamalarda bulunan Rize Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, Lenkeran'da yüksek standartlarda üretim yapan tesislerden önemli kazanımlar elde ettiklerini söyledi.

Erdoğan, kaliteli ve katma değerli üretimin dünya pazarındaki karşılığını yerinde gördüklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Lenkeran'da son derece modern ve yüksek standartlarda üretim yapan tesisleri görme fırsatı bulduk. Kaliteli ve katma değerli ürün üretildiğinde bunun dünya pazarlarında ne kadar güçlü bir karşılık bulduğunu bir kez daha müşahede ettik. Burada üretilen bazı özel butik çayların kilogram fiyatı 800 ila 1000 Manat, yani yaklaşık 20 bin Türk Lirası seviyesinde alıcı buluyor. Bu model, sektörümüz açısından örnek alınması gereken önemli bir başarıdır. Rize çayının değerini ve kalitesini artıracak uygulamalar üzerinde çalışmayı sürdüreceğiz."

Azerbaycan'da Seçici Hasat Sistemi Dikkat Çekiyor

Başkan Erdoğan, Azerbaycan'da uygulanan hasat yöntemlerinin de dikkat çekici olduğunu belirtti.

Üreticilerin yalnızca çay filizinin en üst kısmındaki genç yaprakları özenle elle topladığını ifade eden Erdoğan, bitki üzerinde yeterli yeşil aksam bırakılmasının hem çay bitkisinin sağlığını koruduğunu hem de sonraki sürgünlerde verimliliği artırdığını söyledi.

Bu uygulamaların Türk çay sektörüne uyarlanabilir yönlerinin de değerlendirileceğini kaydetti.

"Türk Çayı Dünyanın En Doğal Çaylarından Biri"

Türkiye'nin çay üretiminde sahip olduğu doğal avantajlara da değinen Mehmet Erdoğan, Türk çayının zirai ilaç kullanılmadan üretildiğine dikkat çekti.

Azerbaycan'da sıcak iklim nedeniyle çay bahçelerinde düzenli sulama ve kimyasal ilaçlama yapıldığını gözlemlediklerini belirten Erdoğan, şu değerlendirmede bulundu:

"Bizim bölgemizde kış aylarında çaylıkların kar altında kalması doğal bir koruma sağlıyor. Bu sayede böceklenme oluşmuyor ve üretimde zirai ilaç kullanılmıyor. Bu önemli avantajımızı kaliteli üretim anlayışıyla birleştirebilirsek, Türk çayını dünya pazarlarında hak ettiği yüksek katma değerle satabiliriz."

Türkiye-Azerbaycan Çay İş Birliği Güçleniyor

Rize Ticaret Borsası tarafından gerçekleştirilen teknik inceleme ziyaretinin, Türkiye ile Azerbaycan arasında çay sektöründeki bilgi paylaşımını artırması, nitelikli üretim modellerinin yerinde incelenmesi ve iki kardeş ülke arasındaki sektörel iş birliğinin geliştirilmesi açısından önemli katkılar sunduğu belirtildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın taklit ve tağşiş yapılan ürünler listesinde "boyalı çay" kategorisinde yer alan "Nurçay Filiz" ve "Nurçay Altın Başak" serileriyle ilgili İsar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. kamuoyuna yönelik kapsamlı bir açıklama yayımladı.

Şirket, Rize Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü tarafından hazırlanan analiz raporuna karşı hukuki sürecin devam ettiğini belirterek, mahkemeler aracılığıyla yaptırılan bağımsız laboratuvar incelemelerinde ürünlerde herhangi bir suni boya tespit edilmediğini savundu.

"Bağımsız laboratuvarların tamamı temiz sonuç verdi"

Şirket açıklamasına göre, İstanbul 30. Sulh Hukuk Mahkemesi ile Büyükçekmece 6. Sulh Hukuk Mahkemesi dosyaları kapsamında aynı üretim partisine ait ürünlerden alınan numuneler üzerinde delil tespiti yaptırıldı.

Açıklamada, bilirkişi gözetiminde Lotus Analiz, Intertek Turkey, A&T Gıda Kontrol Laboratuvarı, Nanolab ve Çevre Gıda Laboratuvarı tarafından gerçekleştirilen analizlerde ürünlerde suni boya veya suda eriyen boya bulunmadığının raporlandığı ifade edildi.

Şirket, bilirkişi raporunda Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği ile Siyah Çay Tebliği hükümleri doğrultusunda ürünlerin uygun bulunduğunun değerlendirildiğini öne sürdü.

"Analiz yöntemi akreditasyon kapsamında değildi" iddiası

İsar Gıda açıklamasında, Rize Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü'nün hazırladığı analiz raporunda kullanılan yöntemin laboratuvarın akreditasyon kapsamı dışında kaldığı iddiasına da yer verdi.

Şirket, laboratuvarın boya analizlerinde belirli katkı maddeleri için akredite olduğunu, ancak raporda yer aldığı belirtilen Reactive Red 120 ve Reactive Red 141 maddeleri bakımından akreditasyonunun bulunmadığını savundu.

Açıklamada ayrıca, analizde kullanılan işletme içi metodun da resmi akreditasyon listesinde yer almadığı belirtilerek, bu nedenle raporun bilimsel ve hukuki açıdan tartışmalı olduğu ileri sürüldü.

Şirket, numune alma sürecine de itiraz etti

Basın açıklamasında yalnızca analiz yöntemine değil, numune alma sürecine ilişkin de itirazlar dile getirildi.

Şirket, Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik kapsamında uygulanması gereken şahit numune prosedürünün eksik işletildiğini iddia ederek, bu durumun analiz sonuçlarının hukuki değerlendirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.

Açıklamada bu görüşü desteklemek amacıyla Yargıtay kararlarına da atıfta bulunuldu.

Türk Akreditasyon Kurumu kayıtlarına dikkat çekildi

İsar Gıda, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) kayıtlarına da değinerek delil tespitinde görev alan laboratuvarların boya analizleri konusunda akredite olduğunu ifade etti.

Şirket açıklamasında, laboratuvarların kalitatif (var-yok) ve kantitatif (miktar) boya analizlerini yapabilecek yeterliliğe sahip olduğu belirtilirken, bilirkişi raporunda ürünlerde boya tespit edilmediği yönünde kanaat oluştuğu kaydedildi.

"1 milyar 493 milyon liralık yaptırım iptal edildi"

Şirket, açıklamasında kendileri hakkında uygulanan 1 milyar 493 milyon 432 bin lira tutarındaki idari yaptırım kararının mahkeme tarafından iptal edildiğini de duyurdu.

Açıklamada, davaya ilişkin yargı sürecinin ise henüz tamamlanmadığı ve hukuki işlemlerin sürdüğü vurgulandı.

Basına çağrı: "Kesinleşmemiş iddialar gerçekmiş gibi sunulmamalı"

İsar Gıda, kamuoyuna yaptığı açıklamada basın kuruluşlarına da çağrıda bulundu.

Şirket, kesinleşmemiş teknik raporların tek başına esas alınarak yapılan haberlerin ticari itibarı zedeleyebileceğini öne sürerken, yargı süreci tamamlanmadan doğruluğu kesinleşmeyen iddiaların kesin hüküm şeklinde sunulmaması gerektiğini savundu.

Açıklamada, şirketin ticari itibarını zedelediğini düşündüğü yayınlarla ilgili yasal haklarını kullanacağı da ifade edildi.

Hukuki süreç devam ediyor

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kamuoyuyla paylaştığı taklit ve tağşiş listesinde yer alan ürünlerle ilgili süreç yargıya taşınırken, İsar Gıda açıklamasında bağımsız laboratuvar raporlarının kendi lehlerine sonuçlandığını savundu. Konuya ilişkin hukuki sürecin ise mahkemelerde devam ettiği bildirildi.

Not: Tarım ve Orman Bakanlığı, söz konusu ürünleri daha önce kamuoyuna açıkladığı taklit ve tağşiş listesinde "boyalı çay" kategorisinde yayımlamıştı. İsar Gıda ise bu tespite karşı hukuki süreç başlattığını ve yargılamanın devam ettiğini açıkladı.

ÇAYKUR tarafından yapılan açıklamada, ikinci sürgün yaş çay kampanyasının ilk günlerinde alımların düşük tonajlarla başladığı, ancak ilerleyen günlerde alım miktarlarının hızla arttığı ifade edildi. Açıklamaya göre, 11 Temmuz Cumartesi günü 4 bin 400 ton, 12 Temmuz Pazar günü ise 6 bin 500 ton yaş çay alımı gerçekleştirildi.

Kurum, özellikle hasatta makineleşmenin sağladığı kolaylıkların doğru planlama ile değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekerek, aşırı miktarda hasat yapılmasının alım yerlerinde yoğunluk ve bekleme sürelerini artırabileceğini belirtti.

Açıklamada, ikinci sürgün boyunca üreticilerin alım limitleri ve randevu sistemiyle uyumlu hareket etmelerinin herkes için en uygun çalışma koşullarını sağlayacağı ifade edildi. İdeal sürgün süresi içerisinde yapılacak hasat planlamasının hem sürecin daha yönetilebilir olmasına hem de ürün kalitesinin ve üreticinin gelirinin korunmasına katkı sağlayacağı kaydedildi.

ÇAYKUR açıklamasında, "Çayımızın gerçek değeri, üreticiler olarak hepimizin ona verdiğimiz değer ve önem çerçevesinde ortaya çıkacaktır. Çayımızın kalitesini ve sürdürülebilirliğini korumak hepimizin elindedir." ifadelerine yer verildi.

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, 2026 yılı birinci sürgün yaş çay alımlarının 28 Haziran tarihinde tamamlandığı hatırlatılarak, ikinci sürgün alımlarının 8 Temmuz Çarşamba günü başlayacağı bildirildi.

Açıklamada, ikinci sürgün döneminde hava şartları ve makineli hasadın yaygınlaşması nedeniyle hasat sürecinin kontrollü şekilde yürütülmesinin büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Günlük Limitler ve Randevu Sistemine Dikkat

ÇAYKUR, alım noktalarında yaşanabilecek yoğunluğun hem üreticileri hem de çay kalitesini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekerek, günlük alım limitleri ile randevu sistemine uyulmasının sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtti.

Yapılan değerlendirmede, alım merkezlerinde oluşabilecek yığılmaların hem kaos ortamına hem de kalite kayıplarına neden olabileceği, bunun ise Türk çayının sürdürülebilir üretimini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

"Alım Limitleri Azami Seviyede Tutulacak"

ÇAYKUR, ikinci sürgün boyunca üreticilerin mağdur olmaması için günlük yaş çay alım limitlerini imkânlar ölçüsünde azami seviyede tutmaya devam edeceğini açıkladı.

Kurum tarafından yapılan açıklamada, tüm planlamaların çayın bolluğunu ve bereketini hem bugün hem de gelecek yıllarda koruyacak anlayışla yapıldığı belirtilerek, üreticilerin belirlenen kurallara uymalarının sektörün geleceği açısından büyük önem taşıdığı kaydedildi.

ÇAYKUR, ikinci sürgün döneminin başta üreticiler olmak üzere çay sektörünün tüm paydaşları için verimli ve bereketli geçmesi temennisinde bulundu.

1. Sürgün Rekor Hızla Tamamlandı: 460 Bin Ton Çay Alındı

Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, geride kalan ilk sürgün döneminde hem ÇAYKUR’un hem de özel sektörün gerçekleştirdiği alım miktarlarını açıkladı. Sezonun oldukça sıkı geçtiğini belirten Erdoğan, şu verileri paylaştı:"Geçen hafta sonu itibariyle 1. sürgün alımları tamamlandı. ÇAYKUR yaklaşık 260 bin ton civarında bir alımla, özel sektör de 200 bin ton civarındaki bir alımla sezonu tamamladık."

Hasat Süresi 25 Güne Düştü: "Sanayi İçin Çok Kısa Bir Dönem"

Geleneksel yöntemlerin yerini alan motorlu çay toplama araçlarının hasat sürecini olağanüstü hızlandırdığını ifade eden Başkan Erdoğan, geçmiş yıllara kıyasla yaşanan bu değişimin sanayi bandında yığılmalara yol açtığını belirtti:

"Vatandaşın yeni çay toplama teknikleriyle, motorlu araçların girmesiyle çok hızlı bir toplama oldu. Önceki dönemlerde 30-35 gün, bazı dönemlerde 40 gün süren bu süreç, aradaki bayram tatili ve ÇAYKUR'un alım erteleme süreçlerine rağmen yaklaşık 25 günde tamamlandı. Bu durum, sanayi için yaş yaprağın ürüne dönüşmesi anlamında çok kısa bir dönem."

"Yığılmalardan Dolayı Yanık Çay Durumları Oluştu"

Sürecin hızlı ilerlemesinin getirdiği olumsuzluklara da değinen Erdoğan, fabrikalarda yaşanan yoğunluğun kaliteyi etkilediğini gizlemedi:

"Tabii ki zorlukları yaşandı, hengameler oldu. Maalesef bu yığılmalardan dolayı hem özel sektör hem de ÇAYKUR tarafında yanık çay işleme durumları oluştu. Ancak küçük dokunuşlarla bunların gelecekte düzeltilebileceğine inanıyoruz."

Mehmet Erdoğan'dan İkinci Sürgün İçin Hayati Uyarı

Önümüzdeki ikinci sürgün döneminin hacim ve ürün miktarı bazında çok daha büyük olacağını hatırlatan Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, üreticilere şu sözlerle çağrıda bulundu:"Vatandaşımızın ikinci sürgünde, sektörün işleme kapasitesine uygun bir üretim ve toplama süreci geçirmesi, yani hasadı biraz daha zamana yayması gerekiyor. Aksi takdirde hem finansal anlamda hem de toplama, satma ve ürüne dönüştürme süreçlerinde gerçekten çok daha zor bir sezon yaşayabiliriz."

Türkiye Ziraatçılar Derneği Rize Şube Başkanı Müfit Akman, Türk çayının yalnızca ekonomik bir ürün değil, aynı zamanda Doğu Karadeniz'in sosyal, kültürel ve stratejik değeri olduğunu belirterek, üreticilerden tüketicilere kadar herkesi yerli çaya sahip çıkmaya davet etti.

Akman, yaptığı açıklamada Türk çayının yaklaşık 102 yıldır Doğu Karadeniz'in en önemli geçim kaynağı olduğunu vurgulayarak, 210 bine yakın üreticinin yaklaşık 800 bin dekarlık alanda üretim gerçekleştirdiğini söyledi. Yıllık yaklaşık 1 milyon 450 bin ton yaş çayın ÇAYKUR'un 49 fabrikası ile özel sektör tesislerinde işlendiğini ifade eden Akman, sektörün bölge ekonomisine ve istihdama büyük katkı sunduğunu dile getirdi.

"Çay Bölgenin Yaşam Kaynağıdır"

Çayın Doğu Karadeniz insanı için yalnızca bir tarım ürünü olmadığını ifade eden Akman, "Çay; damardaki kan, içilen su, alınan nefes gibidir. Bölgenin ekonomik, sosyal ve kültürel hayatının merkezindedir. Türkülere konu olmuş, dost sohbetlerinin vazgeçilmezi haline gelmiş milli ve stratejik bir üründür." dedi.

"Olumsuz Paylaşımlar Üreticiye Zarar Veriyor"

Sosyal medyada ve bazı platformlarda çay üretimine yönelik olumsuz söylemlerin hem üreticiye hem de ülke ekonomisine zarar verdiğini belirten Akman, yerli üretimi zedeleyecek açıklama ve paylaşımlardan kaçınılması gerektiğini söyledi.

Akman, "Ülkemizde üretilen tüm ürünler gibi Türk çayına da sahip çıkmalıyız. Üreticinin zor şartlarda üretim yaptığını unutmamalı, tüketiciyi yanlış yönlendirecek açıklamalardan uzak durmalıyız." ifadelerini kullandı.

İkinci Sürgün İçin Üreticilere Uyarılar

İkinci sürgün döneminde hava sıcaklıklarının artacağına dikkat çeken Akman, kapasitenin üzerinde yapılan hasadın hem üreticiye hem de işletmelere zarar verdiğini söyledi.

Üreticilere önemli tavsiyelerde bulunan Akman, şu uyarıları yaptı:

• Hasat öncesinde bahçe temizliği yapılmalı.
• İşlenebilecek ve satılabilecek kadar çay toplanmalı.
• Toplanan yaş çay uzun süre bekletilmemeli.
• Sabah erken saatlerde toplanıp uzun süre bez içinde bekletilen çaylarda yanma riski bulunduğu unutulmamalı.
• Torbalı çay uygulamasından kesinlikle kaçınılmalı.

"Çayın Alternatifi Yine Çaydır"

Doğu Karadeniz'de farklı tarımsal ürünlerin yetiştirildiğini ancak çayın bölgenin vazgeçilmez değeri olduğunu belirten Akman, "Çayın alternatifi yine çaydır." diyerek Türk çayının korunmasının hem üretici hem de ülke ekonomisi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

"ÇAYKUR Üreticinin Yanında Oldu"

Akman, ÇAYKUR'un 2026 yılı birinci sürgün döneminde yaklaşık 260 bin ton yaş çay alımı gerçekleştirerek üreticinin yanında olduğunu gösterdiğini söyledi. Özel sektör ile ÇAYKUR'un birbirini tamamlayan iki önemli unsur olduğunu belirten Akman, sektörün birlikte güçlenmesi gerektiğini vurguladı.

Tüketicilere Yerli Çay Çağrısı

Türkiye'nin kişi başına yaklaşık 3,5 kilogram çay tüketimiyle dünyanın en fazla çay tüketen ülkeleri arasında yer aldığını hatırlatan Müfit Akman, vatandaşlara Türk çayını tercih etmeleri çağrısında bulundu.

Akman açıklamasını, "Milli ve stratejik ürünümüz olan Türk çayını tüketelim. Yerli üretime sahip çıkarak çiftçimizi destekleyelim. Tarım önemli, üretim önemli, çay önemlidir." sözleriyle tamamladı.

100'den fazla ülkede faaliyet gösteren ve tüketicilerin satın alma alışkanlıkları ile tüketim eğilimlerini analiz eden Nielsen'in yayımladığı son verilere göre, ÇAYKUR son yıllarda istikrarlı büyümesini koruyarak pazar liderliğini daha da güçlendirdi.

ÇAYKUR Her Yıl Gücüne Güç Katıyor

Nielsen verilerine göre ÇAYKUR'un kuru çay pazarındaki payı; 2017 yılında %45,8 – 2019 yılında %45,9 – 2021 yılında %47,0 – 2023 yılında %45,6 ve 2025 yılında %46,6 iken 2026 yılı itibarıyla %50 seviyesinin üzerine çıkan ÇAYKUR böylece Türkiye'de satılan her iki paket kuru çaydan birinden fazlasını tek başına karşılayarak sektördeki liderliğini perçinlemiş oldu.

Global araştırma şirketi Nielsen'in tarafsız analiziyle tescillenen bu başarının, ÇAYKUR’un kalite odaklı üretim anlayışı, inovatif ürün stratejileri ve tüketici nezdindeki sarsılmaz güvenini ortaya koyarken aynı zamanda yerli üretime olan ilginin devam ettiğini gösteriyor.

Son yıllarda istikrarlı satış performansı sergileyen ÇAYKUR, 2026 yılında ulaştığı yüzde 50,7'lik pazar payıyla kuru çay sektöründe tarihi bir eşiği geride bıraktı.

DEVA Partili Hasan Karal, TBMM Genel Kurulu'nda Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi üzerine Yeni Yol Grubu adına söz aldı.

"Çay sezonu başladı, sorunlar yine değişmedi"

Konuşmasında çay hasat sezonunun başladığını hatırlatan Karal, tüm çay üreticilerine bereketli ve hayırlı bir sezon diledi. Yıllardır değişmeyen sorunların bu yıl da devam ettiğini kaydeden Karal, "ÇAYKUR'un kapasitesi belli, üretim miktarı belli, üreticinin beklentisi bellidir. Buna rağmen her sezon aynı tartışmaları yaşıyoruz. ÇAYKUR'un yetişemediği dönemlerde bazı özel sektör işletmeleri devreye giriyor ve üreticinin emeği üzerinde fiyat baskısı kurabiliyor." ifadelerini kullandı.

"Atmacanın mecliste adamı var, çayın yok"

Karal, geçtiğimiz günlerde Ardeşen Ziraat Odası Başkanı Turan Kabaoğlu'nun yaptığı değerlendirmeye de dikkat çekti. Başkan Kabaoğlu'nun sözlerini aktaran Karal, "Atmacacılıkla ilgili yaşanan bir sorunun bu çatı altında siyasi partilerin ortak iradesiyle kısa sürede çözülebildiğini hatırlatan Ardeşen Ziraat Odası Başkanımız Turan Kabaoğlu, yıllardır bekleyen Çay Kanunu için aynı iradenin ortaya konulamamasını, 'Atmacanın mecliste adamı var, çayın yok. Kuş için kanun çıktı, çay için hâlâ bekliyoruz.' sözleriyle dile getirmiştir. Bu serzeniş, aslında bütün bölge insanının ortak beklentisini özetlemektedir." diye konuştu.

"Çözüm bellidir"

Milletvekili Karal, yaşanan sorunların çözümünün de belli olduğunu vurgulayarak, 2017 yılında dönemin Tarım Bakanı Faruk Çelik döneminde hazırlanan Çay Kanunu taslağını hatırlattı. Buradan bir kez daha çağrıda bulunduğunu belirten Karal, sözlerini şöyle sürdürdü:

"O dönem hazırlanan Çay Kanunu taslağı bugün bile önemli ölçüde yol gösterici niteliktedir. Bakanlık çalışmıştır, akademisyenler çalışmıştır, üretici örgütleri çalışmıştır. Bölgenin bütün paydaşlarının katkısıyla ortaya çıkan bir çalışma, yıllardır aramızdaki iki İrlandalı'nın yanlış yönlendirmesi sonucu hala raflarda beklemektedir.

"Gelin çay üreticisinin hakkını koruyacak düzenlemeyi hayata geçirelim"

"Gelin çay üreticisinin hakkını koruyacak bu düzenlemeyi hayata geçirelim. Gelin yaş çayda üreticiyi koruyan, fiyat istikrarını sağlayan ve fırsatçılığı önleyen bir sistemi birlikte kuralım. Çünkü çay yalnızca bir tarım ürünü değildir. Doğu Karadeniz'in ekonomisidir. Yüz binlerce ailenin geçim kaynağıdır. Bölgenin kültürüdür, hafızasıdır ve geleceğidir."

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), 20 Mayıs itibarıyla başlayan 2026 yılı yaş çay hasat dönemiyle ilgili önemli bir duyuru yayınladı. Yoğun bir şekilde devam eden alım süreçlerinde, üreticilerin işini kolaylaştırmak adına tüm imkanların seferber edildiği belirtilirken, fabrikalardaki kapasite yoğunluğu nedeniyle alımlara kısa bir ara verileceği açıklandı.

Günlük İşleme Kapasitesi Aşıldı, Stoklar 18 Bin Tona Ulaştı

ÇAYKUR tarafından yapılan açıklamada, fabrikaların mevcut günlük işleme kapasitesi olan 9 bin 250 tonun oldukça üzerine çıkıldığı vurgulandı. Üreticilerden alınan yaş çay miktarının artmasıyla birlikte stok seviyesinin yaklaşık 18 bin tona ulaştığı ifade edildi. Bu yüksek stok miktarının, kuru çay üretiminde kalite kriterlerine riayet edilmesi açısından kritik bir eşik olduğuna dikkat çekildi.

4 Haziran Perşembe Günü Çay Alımı Yapılmayacak

Hem fabrikalardaki mevcut yaş çay stoklarının üretime dönüştürülebilmesi hem de üreticilerin randevu ve teslimat yoğunluğunun azaltılması amacıyla yeni bir karar alındı. ÇAYKUR, 4 Haziran 2026 Perşembe günü bir gün süreyle yaş çay alımlarına ara verileceğini, ardından alım sürecine kaldığı yerden aynı kararlılıkla devam edileceğini bildirdi.

Çay Hasadında Makine Kullanımı Yüzde 80'i Geçti

Bu yılki hasat sürecinde çay toplama makinelerinin kullanım oranının yüzde 80'in üzerine çıktığına dikkat çekilerek, sürgün dönemlerinde hasat süresinin önemli ölçüde kısaldığı ifade edildi. ÇAYKUR, sezon boyunca tüm imkanlarını seferber ederek üreticilerin ürünlerini almaya devam edeceğini ve sektörün tüm paydaşlarıyla birlikte Türk çayına sahip çıkarak hasat sezonunu başarıyla tamamlamayı hedeflediklerini kaydetti.

Yetkililer, üreticilerden alınan yaş çayların kalite standartlarına uygun şekilde işlenmesi için alınan bu kararın geçici olduğunu ve sürecin yakından takip edildiğini belirtti.

“Hasada Kısa Süre Ara Verelim”

Son yıllarda bölgede yaygınlaşan motorlu çay toplama makineleri sayesinde hasat süreci hız kazanırken, günlük işleme kapasitesinin üzerinde ürün toplanması ÇAYKUR alım noktaları ile özel sektör fabrikalarında yoğunluğa neden oldu. Oluşan yoğunluk nedeniyle bazı özel sektör işletmelerinin yaş çayı taban fiyatın altında almaya başladığı ifade edildi.

Konuya ilişkin açıklama yapan Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, üreticilerin kısa süreliğine hasada ara vererek sürecin dengelenmesine katkı sağlaması gerektiğini söyledi.

“Çayın En İyi Saklama Yeri Dalıdır”

Yaş çayın en iyi şekilde dalında muhafaza edilebileceğini vurgulayan Arslan, üreticilere şu çağrıda bulundu:

“Şu an yaşadığımız yoğunluk sürecini yalnızca tek bir şekilde atlatabiliriz. Çayı en iyi saklama koşulu dalında saklamaktır. Rizeli hemşehrilerim, değerli çiftçilerimiz lütfen üretime ara verelim. Azami şekilde ÇAYKUR kotaları kadar hasat yapalım ve bu süreci hep birlikte düzlüğe çıkaralım.”

ÇAYKUR’un günlük işleme kapasitesinin yaklaşık 9 bin 200 ton olduğunu hatırlatan Arslan, kapasitenin üzerinde yapılan hasadın özel sektöre yöneldiğini belirtti.

“Taban Fiyatın Altında Alımlar Artabilir”

İşleme kapasitesinin üzerinde gerçekleştirilen hasadın üreticiyi ekonomik açıdan zor durumda bırakabileceğine dikkat çeken Arslan, şunları kaydetti:

“Eğer biz kotalarımız kadar hasat yapmaz, işleme kapasitesinin üzerinde üretime devam edersek taban fiyatın altında alımlar gerçekleşecektir. Bölgenin alın teri ve emeği hiçe gitmektedir. Bu süreci üreticilerimiz 1-2 gün hasada ara vererek dengeleyebilir.”

Kurumlara da çağrıda bulunan Arslan, yalnızca üreticilerin değil ilgili kurumların da sürece katkı sunması gerektiğini belirterek, gerekmesi halinde ÇAYKUR’un kısa süreli alım düzenlemeleriyle yoğunluğun azaltılabileceğini ifade etti.

Çayda Planlı Hasat Vurgusu

Rize’de çay sezonunun başlamasıyla birlikte alım merkezlerinde uzun kuyruklar oluşurken, üreticiler ürünlerini değerinde satabilmek için çözüm bekliyor. Bölgenin en önemli geçim kaynaklarından biri olan çayda yaşanan yoğunluk, planlı üretim ve hasadın önemini bir kez daha gündeme taşıdı.