HABER:ARZU ERBAŞ / Dünyanın en prestijli patika koşusu organizasyonlarından biri olan Ultra-Trail du Mont-Blanc’ın (UTMB) Türkiye ayağı “Kaçkar by UTMB”, bu kez akademik bir çalışmayla gündeme geldi.Kastamonu Üniversitesi akademisyenlerinden Öğr. Gör. Hikmet Haberal, Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Türkiye Coğrafyası Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Evren Atış ve aynı üniversitede yüksek lisans öğrenimini sürdüren Berke Burmabıyık tarafından hazırlanan çalışma, uluslararası akademik yayınlarıyla bilinen İSOREJ Dergisi’nde İngilizce olarak yayımlandı.
“The Role of a Global Sports Event in Sports Geography, Sports Tourism and Destination Branding: The Case of ‘Kaçkar by UTMB’ as the First UTMB Event Held in Türkiye” (Küresel Ölçekte Bir Spor Organizasyonunun Spor Coğrafyası, Spor Turizmi ve Destinasyon Markalaşması Açısından Değerlendirilmesi: Türkiye’de İlk Kez Düzenlenen “Kaçkar by UTMB” Örneği) başlıklı araştırmada, Rize’nin Çamlıhemşin ilçesi merkezli gerçekleştirilen organizasyon; spor coğrafyası, spor turizmi, bölgesel kalkınma ve destinasyon markalaşması ekseninde değerlendirildi.
Makale 26-28 Eylül 2025 tarihinde ilk yapılan Kaçkar UTMB Yarışını Kapsıyor. İlk Yarışa 55 Ülkeden 1.285 Sporcu Kaçkarlar’da Buluştu
Türkiye'nin ilk UTMB World Series etabı olan Kaçkar by UTMB, Rize Valiliği'nin koordinesinde ve destekleriyle 26-28 Eylül 2025 tarihlerinde Rize'nin Çamlıhemşin ilçesi ve Ayder Yaylası'nda başarıyla gerçekleştirildi.Araştırmada yer alan verilere göre 26- 28 Eylül 20265 tarihinde yapılan “Kaçkar by UTMB”, 55 ülkeden 1.285 sporcuyu Kaçkar Dağları’nda buluşturdu. Organizasyon, yalnızca bir patika koşusu olarak değil, bölgenin doğal ve kültürel mirasının uluslararası ölçekte tanıtılmasına katkı sağlayan önemli bir spor turizmi etkinliği olarak ele alındı. Etkinliğin güzergâhının 12 stratejik yayla yerleşimini birbirine bağlaması, bölgenin yüzyıllardır devam eden yayla kültürünün spor turizmiyle bütünleşmesine de olanak sağladı. Araştırmacılar, bu yapının Kaçkarlar’ı adeta “dinamik bir açık hava müzesi” niteliğinde uluslararası ziyaretçilere tanıttığına dikkat çekti.
Kaçkarlar İçin “Kuzeyin Chamonix’i” Vizyonu
Çalışmada, Kaçkar Dağları’nın sahip olduğu doğal, kültürel ve coğrafi avantajlarla uluslararası ölçekte güçlü bir spor turizmi destinasyonuna dönüşebileceği vurgulandı. Araştırmacılar, bölgenin dünyaca tanınan dağ ve outdoor sporları destinasyonlarıyla rekabet edebilecek potansiyele sahip olduğunu belirterek, Kaçkar Dağları’nın “Kuzeyin Chamonix’i” olması yönündeki vizyonun stratejik açıdan önem taşıdığını ifade etti. Bu süreçte Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Rize Valiliği tarafından gerçekleştirilen stratejik çalışmaların bölgenin uluslararası spor turizmi kimliğinin güçlendirilmesinde önemli rol oynadığına dikkat çekildi.
Sezon Dışında Bölge Ekonomisine Canlılık
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de organizasyonun mevsimsellik sorununa sağlayabileceği katkı oldu. Sonbahar döneminde gerçekleştirilen etkinliğin, bölgedeki konaklama tesislerinde yüksek doluluk oluşturması, spor organizasyonlarının turizm sezonunu genişletme potansiyelini ortaya koydu.Bu yönüyle “Kaçkar by UTMB”nin yalnızca yarış döneminde değil; konaklama, yeme-içme, ulaşım, rehberlik ve diğer turizm hizmetleri üzerinden yerel ekonomiye doğrudan ve dolaylı katkı sağlayabilecek bir turizm modeli oluşturabileceği değerlendirildi.
Kadın Katılımı, Kapsayıcı Destinasyon İmajını Güçlendiriyor
Organizasyonda kadın sporcuların yaklaşık yüzde 35 oranındaki katılımı da araştırmada dikkat çekilen göstergeler arasında yer aldı.Bu oranın, Kaçkarlar’ın yalnızca profesyonel ve ekstrem sporculara yönelik bir destinasyon olarak değil; aynı zamanda güvenli, kapsayıcı ve erişilebilir bir spor turizmi merkezi olarak konumlandırılmasına katkı sağlayabileceği belirtildi.
100K Parkuru, İklim Risklerine Dikkat Çekti
Araştırmada organizasyonun sürdürülebilirliği açısından önemli bir konu da yüksek irtifalarda karşılaşılabilecek doğal ve iklimsel riskler oldu. Olumsuz hava koşulları nedeniyle 100 kilometrelik parkurun iptal edilmesi, yüksek irtifa spor organizasyonlarında iklim koşullarının ve risk yönetiminin ne kadar kritik olduğunu ortaya koyan önemli bir örnek olarak değerlendirildi. Çalışmada, gelecekte gerçekleştirilecek organizasyonlarda Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı altyapı ve parkur takip sistemlerinin geliştirilmesi, meteorolojik risklerin daha etkin izlenmesi ve güvenlik planlamalarının bilimsel veriler ışığında yapılmasının sürdürülebilir bir marka değeri açısından önem taşıdığı vurgulandı.
Yerel Halk ve Rehberler Sürece Daha Fazla Dahil Edilmeli
Araştırmacılar, Kaçkar by UTMB’nin uzun vadede başarılı ve sürdürülebilir bir destinasyon markasına dönüşebilmesi için yerel halkın, bölge rehberlerinin ve diğer yerel paydaşların organizasyon süreçlerine daha aktif biçimde dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Bunun yanı sıra, doğal alanların taşıma kapasitelerinin düzenli olarak belirlenmesi, doğa koruma ve sürdürülebilirlik ilkelerinin yarış planlamasının merkezinde tutulması, bölgenin spor turizmi envanterinin oluşturulması ve dijital sistemlerle sürekli güncel tutulması, parkur, konaklama, ulaşım ve ziyaretçi hareketlerinin coğrafi verilerle izlenmesi gibi uygulamaların, Kaçkarlar’ın uluslararası spor turizmi markası olma sürecini güçlendireceği belirtildi.
Kaçkarlar İçin Yeni Bir Marka Hikâyesi
Akademik çalışma, “Kaçkar by UTMB”nin yalnızca bir spor organizasyonu olmadığını; spor, turizm, coğrafya, kültürel miras ve bölgesel kalkınmayı aynı zeminde buluşturan stratejik bir destinasyon markalaşması aracı olabileceğini ortaya koyuyor. 55 ülkeden gelen sporcuların Kaçkarlar’da buluşması, bölgenin yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın önemli outdoor spor destinasyonlarından biri olma yolundaki potansiyelini de gözler önüne seriyor. Araştırmacılara göre doğru planlama, güçlü risk yönetimi, doğa koruma politikaları ve yerel paydaşların etkin katılımıyla Kaçkarlar; Doğu Karadeniz’in uluslararası spor turizmindeki vitrini ve Türkiye’nin küresel ölçekte tanınan yeni dağ sporları destinasyonlarından biri haline gelebilir.
Kaçkar by UTMB üzerine gerçekleştirilen bu akademik çalışma, bir spor yarışının ötesinde, Kaçkarlar’ın gelecekte nasıl bir turizm ve destinasyon markasına dönüşebileceğine ilişkin önemli bir perspektif sunuyor.